Alışveriş, eski dönemlerde konsept olarak ilk ortaya çıktığında ihtiyaç duyulan şeylerin takas yöntemiyle ya da para kullanılarak alınmasını ifade ediyordu. Ancak günümüzde durum bundan çok daha farklı bir boyutta. Artık alışveriş çılgınlığı veya bağımlılığı gibi kavramlara sahibiz ve bu eylemin bağımlılık yapan bir tarafının olduğunu fark ediyoruz.

Alışveriş yapmanın tehlikeli bir alışkanlığa dönüşmesi genellikle farkına varılmadan yaşanan bir süreç oluyor. Başlangıçta zararsız gibi görünen, ‘kendini şımartma’ seansları, daha sonra evde kullanılmayan bir sürü ayakkabı varken kendini bir çift daha almaktan alıkoyamamaya dönüşebiliyor. Üstelik yapılan bu tür gereksiz harcamalar, bireylerin ekonomik sıkıntı yaşamasına veya pişmanlık gibi olumsuz duygular hissetmesine neden olabiliyor.

Alışveriş çılgınlığını durdurmak için öncelikle yapılması gereken şey bu davranışın altında yatan başka bir sorunun olup olmadığının araştırılmasıdır. Bunun için bir uzmandan destek alınabilir. Sorunun arkasındaki psikolojik nedenler öğrenildikten sonra ise bu olumsuz alışkanlığı durdurmak için aşağıdaki adımlar izlenebilir:

1Satın alacağınız şeyleri planlayın

Alışveriş listesi yapmak, her zaman çok yararlı ve etkili bir yöntemdir. Bir yandan almanız gerekenleri unutmanızı engellerken, diğer yandan almayı düşündüğünüz şeyleri bir de yazılı halde görmenizi ve bunlara gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını sorgulamanızı sağlar. Ayrıca listeye yazdığınız ve almayı düşündüğünüz ürünlerin internette kısa bir gezintiyle farklı mağazalardaki fiyatlarını karşılaştırmayı da unutmayın.

2Üzgünken alışverişe gitmeyin

Günümüzde, alışveriş yapmak, insanların kendilerini mutlu etme yöntemlerinden biri. Üzgünken çıkılan alışverişler de bu nedenle ihtiyaca yönelik olmaktan çok olumsuz hislerden kurtulmak ve satın alınanlarla bir tür tatmin hissi yaşamak amacıyla yapılıyor. Alışveriş çılgınlığının temelinde yatan bu problemi daha sağlıklı yollarla çözmeyi deneyin. Üzgünken alışveriş yapmak yerine meditasyon, kitap okuma, egzersiz yapma gibi alışkanlıklar edinmeyi tercih edin ve alışverişin bir sorunları çözme yolu olmadığını kendinize söyleyin.

3Alışverişlerinizi yalnızken yapmayın

Bu konuda size destek verecek bir yakınınızı arayın ve alışverişlerinizi onunla birlikte yapın. Burada, karşınızdaki kişinin size gerektiğinde durmanızı söyleyecek kadar yakınınız olması önemli. Bu şekilde yalnızken verdiğiniz kötü kararları vermeyecek ve birinin gözetimi altında daha mantıklı kararlar alabileceksiniz. Sağlıklı bir alışveriş alışkanlığı kazanana kadar bu yöntemi izlemeye dikkat edin.

4Kredi kartlarınızı evde bırakın

Alışverişe çıkarken kendinize bir bütçe belirleyin. Yanınızda bu bütçe kadar nakit paradan başka bir şey olmasın. Kredi kartlarınızı, banka kartlarınızı evde bırakın ve alışverişe bu şekilde gidin. Bu sayede gereğinden fazla alışveriş yapmaktan uzak durmuş olacaksınız.

5Biriktirme alışkanlığınızın olup olmadığını kontrol edin

Alışverişe bağımlı olan kişilerde en sık rastlanan şeylerden biri de biriktirme alışkanlığıdır. Aynı özelliklere sahip ürünleri devamlı bir şekilde satın alıp onları biriktirmeyi ifade eden bu alışkanlık, bir süre sonra kişilerde bir takıntı halini alabilir. Dolayısıyla evinizde bu tür bir koleksiyona sahip olduğunuzu fark ediyorsanız, alışveriş yaparken buna yeni bir ürün katmamaya özen göstermeniz gerektiğini unutmamalısınız.

Alışveriş çılgınlığı veya bağımlılığı, zararsız gibi görünse de, tıpkı diğer tüm bağımlılıklar gibi, bireye fazlaca zarar veren bir sorundur. Bir yandan bütçeye zarar verirken diğer yandan kişinin kendini iyi hissetmemesine ve pişmanlık duymasına neden olabilir. Bu nedenle, her şeyden önce bu sorunun altında yatan neden araştırılmalı ve çözülmelidir. Daha sonra uygulayacağınız adımlarla bu alışkanlığınızdan rahatlıkla kurtulabilirsiniz.